دات نت نیوک
شعب مراکز درمانی

تهران و کرج

Menu
سوختگی و صدمات ناشی از آن

سوختگی و صدمات ناشی از آن

سوختگی و صدمات ناشی از آن

ﻫﺮﮔﺎه اﻧﺮژي درﯾﺎﻓﺘﯽ ﺑﺪن ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ آن در ﺟﺬب ﺑﺎﺷﺪ ، ﺻﺪ ﻣﺎﺗﯽ  ﺑﻮﺟﻮد ﻣﯽ آﯾﺪ ﮐﻪ آن را ﺳﻮﺧﺘﮕﯽ ﻣﯽ ﻧﺎﻣﻨﺪ . در واﻗﻊ ﺳﻮﺧﺘﮕﯽ ﺿﺎﯾﻌﺎﺗﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در اﺛﺮ ﺣﺮارت ﺷﺪﯾﺪ ، ﻣﻮاد ﺷﯿﻤﯿﺎ ﯾﯽ ، ﺟﺮﯾﺎن ﺑﺮق ، ﺗﺎﺑﺶ اﺷﻌﻪ در ﭘﻮﺳﺖ و ﻏﺸﺎء ﻣﺨﺎﻃﯽ اﯾﺠﺎد ﻣﯽ ﮔﺮدد . ﺑﻪ آﺳﯿﺐ ﻫﺎي ﻧﺎﺷﯽ از ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﭘﻮﺳﺖ و اﻧﺪام ﻫﺎي ﺳﻄﺤﯽ ﺑﺪن ﺑﺎ ﺣﺮارت ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﯾـﺎ ﻏﯿﺮ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺳﻮﺧﺘﮕﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد .

سوختگی یکی از صدماتی هست که به علل مختلف ایجاد می  شود که شایعترینها آنها سوختگی به علت آب جوش در منزل می باشد بیشتر در اثر بی احتیاطی والدین و جاسازی نامناسب وسایل برفی مانند سماور و یا کتری ایجاد می شود .

سوختگی عبارت است از هر گونه آسیب به پوست , مخاط و بافتهای زیر پوست که با حرارت مستقیم یا غیر مستقیم ایجاد می شود .پوست بعنوان یک  سد در برابر نفوذ عوامل بیماریزا و اجسام خارجی عمل می کند و مانع از خارج شدن مایعات بدن می گردد ولی زمانی که سو ختگی روی می دهد , این اعمال بدرستی انجام نگرفته و مشکلاتی به وجود می آید .

آسیب های پوست معمولا در دما ی کمتر از۴۳ درجه سانتیگیرد ایجاد نمی شود . درجه حرارت های بین ۴۴ تا ۵۵ درجه آسیب قابل ملا حظه ای به بافتهاوارد می آورد . درجه حرارتهای بالاتر از ۵۶ درجه سانتیگراد , پروتئینهای بدن را منعقد کرده و ساختار پوست را در زمان کوتاهی تخریب می کند .

 

علل سوختگی

سوختگی به علل مختلف ممکن است اتفاق بیفتد که از آن جمله می توانیم اشعه خورشید, نقطه آتش, جریان برق در ولتاژی ها بالا حرارت مرطوب ناشی از بخار آب گرم, مواد مذاب, مواد داغ شده, مواد شیمیایی(اسیدها و بازها ), اشعه رادیو اکتیو و مواد منفجره جنگی را نام ببریم. سوختگی ها را بر اساس عامل ایجاد به چهار نوع تقسیم می کنند:
۱- سوختگی های حرارتی
۲- سوختگی های شیمیایی     
۳- سوختگی های الکتریکی 
۴- سوختگی های تابشی

 

درجه سوختگی

سوختگی درجه اول (سطحی ) : این سوختگی تنها لایه خارجی پوست را متاثر می سازند و با قرمزی, تورم خفیف, حساس بودن و درد, بدون وجود تاول مشخص می شود و با درمان مناسب ظرف دو تا پنج روز بدون بر جای ماندن اثر (اسکار سوختگی) بهبود می یابد و نمونه آن آفتاب سوختگی می باشد که معمولا با پوست اندازی بهبود می یابد.
سوختگی درجه دوم (به دو درجه عمقی و سطحی تقصیم می شود): این سوختگی تمام لایه خارجی پوست را در بر می گیرد و به لایه داخلی پوست هم کشیده می شود. تشکیل تاول, تورم, ترشح مایع و درد شدید مشخصه سوختگی درجه ۲ به شمار می آید.
بهبودی سوختگی همراه با اثر (اسکار ) کم بوده و با درمان مناسب حدوداً در عرض حدود ۳ هفته الیتام می یابد.
سوختگی درجه سوم (تمام عمق پوست ): این سوختگی شدید به تمام لایه های پوست و به داخل چربی زیر پوست , عضلات و استخوانها گسترش می یابد, تغییر رنگ (به رنگ ذغالی, سفید یا قرمز آلبالویی ), چرمی شدن, سوختن پوست, ظاهر خشک, درد شدید یا عدم وجود درد(به علت سوختن پایانه های حسی درد) از مشخصات این نوع سوختگی به شمار می آید.
بهبودی مناسب پوست وقسمت آسیب دیده نیازمند پیوند پوستی از مناطق سالم است. در این نوع سوختگی , شوک و از دست رفتن مقادیر زیادی از مایعات بدن روی می دهد. 

 

وسعت سوختگی

وسعت سوختگی به صورت درصدی از کل سطح بدن بیان می شود. به مقدار سطحی از بدن گفته می شود که دچار آسیب گردیده، به طور کلی هرچه سطح وسیعتری از بدن دچار سوختگی باشد، وخامت حال مصدوم بیشتر خواهد بود.
برای تعیین وسعت سوختگی از قانون نه  و کف دست استفاده می شود.
قانون کف دست: کف دست خود مصدوم برابر ۱ درصد از وسعت سوختگی می باشد
بر طبق این قانون ۹ تایی:

در بزرگسالان: هر قسمت از بدن به ضرایبی از نه تقسیم می شود که به شرح زیر می باشد:

·        سر و گردن ۹%
·        هر دست ۹%   
·        هر پا ۱۸%
·        جلوی تنه ۱۸%
·        پشت تنه ۱۸%
ناحیه تناسلی ۱%

این قانون در مورد کودکان نیز صادق است ولی در قسمت سر و اندام تحتانی کمی متفاوت می باشد به شرح زیر:
·  سر و گردن ۱۸%
· هر دست ۹%
· هر پا ۵/۱۳%                                               
. جلوی تنه ۱۸%    

.پشت تنه ۱۸% 

                                                              
  درصد سوختگی در کودکان
مثال: کودک ۵ ساله به علت سوختگی با آب جوش در تمام قسمت جلوی تنه و کل یک اندام فوقانی و تحتانی مراجعه کرده, درصد سوختگی او چیست؟
درصد۵/۴۰ = ۵/۱۳ +۹ +۱۸

 

اقدامات اولیه در سوختگی ها

-اولین اقدام کنترل و مهار آتش سوزی و دور کردن مصدوم از منطقه ایجاد کننده سوختگی می باشد.
لباسها، انگشتر، ساعت، دستبند و … را از تن مصدوم خارج کنید
- ناحیه سوخته را حداقل ۱۰ دقیقه در آب سرد و ترجیحاً استریل غوطه ور کنید. این کار فقط برای حدود ۴۵ تا ۳۰ دقیقه بلافاصله بعد از سوختگی موثر است و درد را هم تسکین می دهد.  
- روش انجام سرد کردن قسمت سوخته به این صورت است که جریان آب سرد را از بالای محل سوخته به سمت سوختگی هدایت کنید. این روش را برای نواحی سوختگی وسیع(بیشتر از ۲۰%) استفاده ننمائید. زیرا احتمال عفونت را افزایش می دهد.
- در سوختگی شدید، به مصدوم اکسیژن بدهید. بیشتر افرادی که  دچار سوختگی می شوند، در اثر استنشاق دودهای حاصله خفه می شوند لذا دادن اکسیژن با حجم زیاد (۶ لیتر در دقیقه)به مصدوم کمک شایانی خواهد کرد. 
- سریعاً عوامل تعیین کننده اهمیت سوختگی را تعیین نمائید و قسمت سوخته را با استفاده از پانسمان خشک و استریل بپوشانید. هرگز از پمادهای آنتی بیوتیک جهت سوختگیها استفاده ننمائید و تاولها را نترکانید.  
اگر فاصله مصدوم تا مرکز کمتر از ۲۰ دقیقه باشد، وقت را برای ارزیابی طولانی یا پانسمان کامل او تلف ننمائید.

 

تاولها
به تجمع مایعات به صورت یک حباب زیر پوستی که قابل رویت باشد، تاول گویند و علائم آن عبارتند از:
- تجمع مایع زیر پوست به صورت یک حباب
- درد در اثر لمس یا فشار
- تورم و قرمزی دور تاول

 

 اقدامات و کمکهای اولیه در مورد تاول
۱-تاولهای کوچک را با استفاده از محلول ضد عفونی و گاز استریل پانسمان نموده و بپوشانید.
۲- تاولهای بزرگ نیز می بایست پانسمان و بانداژ شوند و تا حد امکان جلوی ترکیدن تاولها را بگیرید.
۳-چون گاهی تاولها ممکن است دردناک باشد و در شرایط غیر استریل و آلوده و در حین کار بترکد و یا تاول بیش از 2 سانتی متر مربع قطر داشته باشد، لذا در شرایط استریل با استفاده از یک سر سوزن استریل مایع آن را تخلیه نمائید.

 

سوختگی حرارتی
این سوختگی در اثر تماس یک منبع ضعیف یا قوی انرژی حرارتی با بدن ایجاد می گردد.

 

سوختگی شیمیایی

بسیاری از مواد شیمیائی مانند اسیدها و بازها(مانند مواد پاک کننده قوی) در اثر تماس با بدن می توانند باعث ایجاد آسیبهای جزئی یا شدید بافتی شوند.
سوختگی ناشی از مواد شیمیائی تا زمانی که بوسیله بافت غیر فعال شود یا خنثی گردد و یا با آب رقیق شود، ادامه یافته و به بدن آسیب می رساند. ممکن اس